ببينيد ، قلبى كه محزن انوار الهى شد هرگز نمىتواند ، از غم ديگران مسرور گردد ، زيرا كه اين تاريكى است و قلب آنها تاريكى نمىپذيرد . از امام صدق ( عليه السلام ) است كه فرمودند : « لا تُبْدى الشِّماتَةَ لَاخيك فَيَرْحَمُه اللّه و يَصيرها بِك » : « اظهار خشنودى به خاطر مصيبتى كه به برادرت وارد شده ، مكن ، كه خداوند او را مورد رحمت قرار مىدهد و شماتت را به تو برمىگرداند » « 1 » چنان دچار مصيبت شوى ، كه مردم تو را شماتت كنند و چيزى سخت‌تر از شماتت دشمن نيست ، از حضرت ايوب ( عليه السلام ) پرسيدند ، از اين همه بلا و مصيبت كه ديدى كدام سخت‌تر بود ؟ ! نفرمود بيمارى و مرض و از دست دادن مال و فرزند ، بلكه فرمود : « شماتة الاعداء » : « شماتت و خشنودى دشمنان » . « 2 » و همين است كه وقتى موسى ( عليه السلام ) از كوه طور بازگشت و ديد مردم گوساله پرست شده اند و به برادرش اعتراض كرد ، هارون گفت نزديك بود مرا بكشند و مرا ضعيف كردند فلا تُشْمِت بى الاعداء » : « تو با خشم و اعتراض به من ، دشمنان را به من شاد مگردان » . « 3 » امام صادق ( عليه السلام ) مىفرمايند : « مَنْ شَمَتَ بِمُصيبَة نَزَلَتْ بِاخيه لم يَخْرُجْ مِنَ الدّنيا حتّى يُفْتَتَنُ » : « كسى كه خشنود شود به مصيبتى كه به برادرش وارد شده ، از دنيا بيرون نمىرود ، تا اينكه او خود به همان مصيبت گرفتار شود و آزمايش گردد » . « 4 » شماتت به مؤمن علاوه بر اين ، مايه شكستن قلب مؤمن و محزون كردن و مجروح آن مىشود ، كه نيز مخالف مقصود خداوند است ، او مىخواهد قلب

--> ( 1 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 359 ، سفينة البحار ، جلد 1 ، صفحه 714 - شرح نهج البلاغه خوئى ذيل همين فراز ، جلد 12 ، صفحه 154 . ( 2 ) . سفينة البحار ، جلد 1 ، ماده « شمت » ، صفحه 714 . ( 3 ) . سوره اعراف ، آيه 150 . ( 4 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 359 و شرح نهج البلاغه خوئى ذيل همين فراز و در سفينة البحار ، جلد 1 ، صفحه 714 اين روايت را آورده و در آخر لفظ « يفقتتن به » دارد . .